หลายคนอาจจะเคยได้ยินคำว่า “คีโม” ในฐานะชื่อเรียกหนึ่งในวิธีการรักษามะเร็ง แต่เชื่อว่าอาจจะยังมีหลายคนที่ยังไม่รู้ว่า คีโม นั้น แท้จริงแล้วคือชื่อย่อของ “เคมีบำบัด”

คีโม หรือ เคมีบำบัดคืออะไร? มีการเตรียมตัวและผลข้างเคียงในการรักษาอย่างไร? บทความนี้มีคำตอบ

คีโมคืออะไร? ทำความเข้าใจการบำบัดด้วยยาเคมี

วัตถุประสงค์ของการทำคีโม

การใช้สูตรยาเคมีบำบัดชนิดเดียวหรือหลายชนิดร่วมกันเพื่อยับยั้งการเจริญเติบโตของเซลล์มะเร็ง ทำให้มะเร็งไม่สามารถแบ่งตัวได้และตายในที่สุด

การทำงานของยาเคมีบำบัด

• กลุ่มอัลคิเลท ยาคีโมกลุ่มนี้ออกฤทธิ์โดยการจับกับ DNA ของเซลล์มะเร็ง ทำให้เซลล์มะเร็งแบ่งตัวไม่ได้และตายในที่สุด
• กลุ่มยาต้านเมทาบอไลท์ ยาคีโมกลุ่มนี้จะออกฤทธิ์ยับยั้งระบวนการทำงานของเอนไซม์ที่สังเคราะห์ DNA หรือ RNA ทำให้เซลล์มะเร็งหยุดการเจริญเติบโตและตาย
• กลุ่มยับยั้งเอนไซม์โทโพไอโซเมอเรส เป็นกลุ่มยาที่ออกฤทธิ์ยับยั้งการทำงานของเอนไซม์ Topoisomerase I ทำให้ DNA เสียหายจนไม่สามารถสร้างคู่ DNA ขึ้นมาใหม่ได้และตายลงในที่สุด
• กลุ่มแอนติไบโอติก เป็นกลุ่มยาคีโมที่มีฤทธิ์ทำลาย DNA เซลล์มะเร็ง โดยตัวยาได้รับการสกัดจากจุลินทรีย์
• กลุ่มแพลนท์อัลคาลอยด์ ยาคีโมกลุ่มนี้มีฤทธิ์ยับยั้งการแบ่งตัวของเซลล์มะเร็ง ตัวยาได้รับการสกัดจากพืช

ประเภทของยาเคมีบำบัด

• ยาเคมีบำบัดแบบฉีดเข้าเส้นเลือด

  เป็นการให้ยาโดยฉีดเข้าสู่หลอดเลือดโดยตรง

• ยาเคมีบำบัดแบบรับประทาน

  ช่วยให้การบริหารยาในการรักษาโดยรวมสะดวกมากขึ้น ผู้ป่วยต้องรับประทานตามคำสั่งของแพทย์อย่างเคร่งครัด

• ยาเคมีบำบัดเฉพาะที่

  เป็นการใช้ยาเคมีบำบัดกับบริเวณที่ต้องการโดยตรง เช่น ช่องท้อง กระเพาะปัสสาวะ ฯลฯ เพื่อรักษามะเร็งบางชนิดที่อาจลุกลามไปยังเยื่อบุช่องท้อง

• ยาเคมีบำบัดทาภายนอก

  เป็นการรักษามะเร็งบางชนิดที่ปรากฏบนผิวหนัง ซึ่งยาเคมีบำบัดประเภทนี้จะเป็นการรักษาร่วมกับการผ่าตัดเพื่อกำจัดเซลล์มะเร็ง

ความสำคัญของการดูแลผลข้างเคียงที่อาจเกิดขึ้นจากการทำคีโม

• ความสำคัญของธรรมชาติกับการฟื้นฟู

  การทำเคมีบำบัดส่งผลกระทบต่อทั้งร่างกายและจิตใจ การได้อยู่ในสภาพแวดล้อมที่เป็นธรรมชาติและมีพื้นที่สีเขียวจึงมีบทบาทสำคัญในการช่วยฟื้นฟูอาการจากผลข้างเคียงของยา

• สวนบำบัดของชีวามิตรา ออกแบบมาเพื่อใคร

  จากห้องเคมีบำบัดที่มองเห็นวิวแบบพาโนรามาได้นั้น สวนบำบัดของชีวามิตราออกแบบมาเพื่อให้บรรยากาศสีเขียวเยียวยาผู้ป่วยระหว่างรับเคมีบำบัดหรืออยู่ในช่วงพักฟื้นจากผลข้างเคียงที่ได้รับจากเคมีบำบัด

• บรรยากาศที่เงียบสงบและเป็นส่วนตัว

  นอกจากการดูแลอย่างใกล้ชิดแล้ว ที่ชีวามิตรามีมุมที่ให้ผู้ป่วยได้พักผ่อนอย่างเป็นส่วนตัว หรือจะเป็นห้องพักที่มีถึงระดับ VIP เพื่อความเป็นส่วนตัวสูงสุดก็ได้เช่นกัน

การเตรียมตัวก่อนและระหว่างการทำคีโม

• แจ้งโรคประจำตัวให้แพทย์ทราบ: โรคที่ต้องทานยาเป็นประจำ ได้แก่ หัวใจ เบาหวาน ความดัน ฯลฯ
• หลีกเลี่ยงบุหรี่และของมึนเมา
• เตรียมร่างกายให้พร้อม: ทานอาหารที่มีประโยชน์เพื่อเสริมสร้างร่างกายให้แข็งแรงอยู่เสมอ
• ดูแลจิตใจให้ผ่อนคลาย: ฝึกทำใจให้สงบ ลดความเครียดและความกังวล
• รักษาสุขภาพช่องปาก: หากมีปัญหาฟันผุหรือเหงือกอักเสบ ควรไปพบทันตแพทย์ก่อนเริ่มการรักษา
• ทานอาหารและเข้าห้องน้ำให้เรียบร้อย: ควรทานอาหารและขับถ่ายให้เรียบร้อย 2-3 ชั่วโมงก่อนรับยา
• ดื่มน้ำเยอะ ๆ : เพื่อขับสารเคมีตกค้างให้ออกทางปัสสาวะ
• ปฏิบัติตามคำแนะนำ: จัดท่านอนให้สบายระหว่างรับยา ไม่ควรปรับระดับการไหลของน้ำยาด้วยตัวเอง และหากมีอาการผิดปกติ ให้รีบแจ้งเจ้าหน้าที่ทันที

คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับคีโม

ต้องทำคีโมกี่ครั้ง?

ไม่สามารถกำหนดได้ตายตัว แพทย์จะพิจารณาจากชนิดและระยะของมะเร็ง รวมถึงการตอบสนองต่อการรักษา

การทำคีโมเจ็บหรือไม่?

ระหว่างการทำคีโมนั้นไม่มีความเจ็บปวด แต่สารเคมีที่ได้รับจากการทำเคมีจะไปทำปฏิกิริยากับร่างกายซึ่งจะส่งผลข้างเคียงในภายภาคหลังที่อาจทำให้เกิดความระคายเคืองหรือเจ็บปวดได้

มีวิธีลดผลข้างเคียงจากการทำคีโมไหม?

สามารถรับมือกับผลข้างเคียงที่เกิดจากการทำคีโมได้หลากหลายวิธีการ ขึ้นอยู่กับรูปแบบของผลข้างเคียงที่เกิดขึ้น

สามารถทำงานระหว่างทำคีโมได้หรือไม่?

ผู้ที่ทำคีโมสามารถกลับไปทำงานและใช้ชีวิตปกตามได้ อย่างไรก็ดี การตัดสินใจนี้ควรพิจารณาร่วมกับชนิดของงาน ความหนักของงาน ผลข้างเคียงที่เจอ และสภาพร่างกายโดยองค์รวม

การรักษาคีโมมีหลายประเภทและหลายวิธีเพื่อยับยั้งการเติบโตของเซลล์มะเร็ง ซึ่งส่งผลกระทบทั้งทางร่างกายและจิตใจของผู้ป่วย

โรงพยาบาลชีวามิตรา เป็นโรงพยาบาลเอกชนเฉพาะทางด้านมะเร็งที่พร้อมดูแลคุณอย่างครบวงจร ตั้งแต่การตรวจวินิจฉัยไปจนถึงการรักษา ด้วยเทคโนโลยีที่ทันสมัย องค์ความรู้จากทีมแพทย์ผู้เชี่ยวชาญ และแนวทางการรักษาที่มุ่งเน้นการเยียวยาทั้งกายและใจอย่างแท้จริง